Ochrona przyrody

Formy ochrony przyrody występujące na terenie Nadleśnictwa Doświadczalnego Zielonka

Park Krajobrazowy „Puszcza Zielonka”

Park Krajobrazowy „Puszcza Zielonka” leży na północny wschód od Poznania i obejmuje środkową część obszaru zwanego potocznie puszczą Zielonka na terenie 5 gmin: Czerwonak, Kiszkowo, Murowana Goślina, Pobiedziska i Skoki. Utworzony został na mocy rozporządzenia Wojewody Poznańskiego nr 5/93 z 20.09.1993 r. w celu zachowania i ochrony największego i najbardziej zbliżonego do naturalnego kompleksu leśnego środkowej Wielkopolski, o dużych wartościach przyrodniczych, krajobrazowych i naukowo-dydaktycznych. Obecnie obejmuje on obszar 12 202 ha z czego  blisko 80% powierzchni zajmują tereny leśne a 4176,87 ha to grunty Nadleśnictwa Doświadczalnego Zielonka. Dla właściwego zabezpieczenia ochrony terenu parku krajobrazowego wyznaczono wokół niego strefę ochronną (otulinę) o powierzchni 9 538,55 ha. Park posiada aktualny plan ochrony.

 

Rezerwaty przyrody:

„Jezioro Czarne”

Znajduje się na terenie gminy Murowana Goślina w leśnictwie Stęszewko. Powierzchnia rezerwatu wynosi 16,70 ha. Rezerwat utworzono w 1959 r. na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 2 lipca 1959 r. w celu zachowania ze względów naukowych i dydaktycznych stanowisk rzadkich roślin związanych z jeziorami dystroficznymi oraz pło torfowiska przejściowego. Przedmiotem ochrony jest jezioro i torfowiska o charakterze przejściowym, wykształcone wskutek zarastania zbiorników, z ostojami rzadkich gatunków roślin. Rezerwat obejmuje dwa zbiorniki oddzielone torfowiskiem przejściowym: Jezioro Czarne Duże i Czarne Małe. W południowo – wschodniej części J.Czarnego Dużego znajduje się drugie torfowisko przejściowe.

„Jezioro Pławno”

Znajduje się na terenie gminy Murowana Goślina w leśnictwie Kamińsko. Rezerwat utworzono w 1978 r. na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 11 października 1978 r. w celu zachowania jezior i ich otoczenia z występującą tam rzadką roślinnością. Rezerwat obejmuje dwa zbiorniki: Pławno, Kociołek oraz przyległe łąki i olsy o łącznej powierzchni16,71 ha.

Obszary Natura 2000

Puszcza Notecka PLB300015

Obszar specjalnej ochrony ptaków, którego całkowita powierzchnia wynosi 178 255,80 ha. W granicach ostoi znalazła się znikoma część Nadleśnictwa Doświadczalnego Zielonka, którą stanowią grunty oddalone od głównego kompleksu leśnego w oddz. 151 o powierzchni 16,66 ha. Dotychczas w ostoi stwierdzono 234 gatunki ptaków, w tym 162 lęgowe. Występuje tu 38 gatunków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, w tym 30 gatunków lęgowych. W okresie lęgowym obszar zasiedla powyżej 2% populacji krajowej bielika, kani czarnej i kani rudej, co najmniej 1% populacji krajowej następujących gatunków ptaków: bąk, podgorzałka, puchacz, rybołów, trzmielojad, gągoł, nurogęś; w stosunkowo wysokiej liczebności występuje bocian czarny, błotniak stawowy, ortolan i żuraw. W oddz. 151 nie stwierdzono żadnego stanowiska wyżej opisanych gatunków.
 

Uroczyska Puszczy Zielonki PLH300058

Specjalny obszar ochrony siedlisk zatwierdzony w listopadzie 2011 r. Przedmiotem ochrony jest 11 typów siedlisk przyrodniczych oraz 4 gatunki zwierząt min. bóbr europejski i wydra które, mają stanowiska na terenie Nadleśnictwa. Całkowita powierzchnia wynosi 1 238,3 ha. Na terenach administrowanych przez Nadleśnictwo znajdują się trzy fragmenty obszaru o łącznej powierzchni 561,64 ha :

- zwarty kompleks dobrze wykształconych kwaśnych dąbrów położony na wschód od Huty
  Pustej; powierzchnia –339,86 ha, 

- rynna polodowcowa z jeziorami: Czarne Małe, Czarne Duże, Kociołek i Pławno,
  stanowiąca miejsce występowania rzadkich gatunków roślin oraz podwodnych łąk
  ramieniowych, szuwaru kłoci wiechowatej, torfowisk przejściowych i nakredowych, łąki 
  trzęślicowej, łęgów olszowych, a także, występujących na obrzeżach, lasów dębowo-
  grabowych i kwaśnych dąbrów; powierzchnia – 111,58 ha,

- eutroficzne jezioro Bolechowskie wraz z lasami dębowo-grabowymi; powierzchnia –
  110,20 ha.

Użytek ekologiczny „Mokradła nad Jeziorem Kamińsko”

Na terenie Nadleśnictwa Doświadczalnego Zielonka ustanowiono jeden użytek ekologiczny o powierzchni całkowitej 5,57 ha, w tym 4,34 ha na gruntach Nadleśnictwa. Podstawą prawną ustanowienia użytku ekologicznego jest Uchwała Nr VIII/111/2003 Rady Miejskiej w Murowanej Goślinie z dnia 8 września 2003 r. w sprawie uznania obszarów położonych na terenie wsi Kamińsko, nad jeziorem Kamińsko za użytek ekologiczny (Dz. Urz. Woj. Wielk. Nr 152, poz. 2866). Użytek ekologiczny położony jest częściowo w leśnictwie Potasze w oddziale: 22Ab  (dz. ew. 813) oraz w granicach działek 371/9, 371/25 i 371/28 stanowiących własność gminy Murowana Goślina. Użytek obejmuje torfowisko niskie z szuwarem trzcinowym i położoną na wysoczyźnie murawę kserotermiczną wraz ze stanowiskami chronionych roślin i zwierząt.

Pomniki przyrody

Na terenie Nadleśnictwa Doświadczalnego Zielonka zlokalizowano 13 pomników przyrody ożywionej w formie pojedynczych drzew i grup drzew. Reprezentowane jest tu sześć gatunków:

  • Dąb szypułkowy – 7 pomników (8 drzew)
  • Dąb bezszypułkowy – 2 pomniki
  • Grab pospolity – 1 pomnik
  • Wiąz pospolity – 1 pomnik
  • Buk zwyczajny – 1 pomnik
  • Sosna pospolita – 1 pomnik

Ochrona gatunkowa grzybów, roślin i zwierząt

Szczegółowy wykaz gatunków chronionych występujących na terenie Nadleśnictwa zawiera dostępny w Sekretariacie LZD Program Ochrony Przyrody, będący opracowaniem w ramach Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu.