Historia

KATEDRA HODOWLI LASU - HISTORIA I DZIEŃ DZISIEJSZY

KATEDRA HODOWLI LASU - HISTORIA I DZIEŃ DZISIEJSZY

Historia

 

Historia Katedry Hodowli Lasu rozpoczyna się wraz z działalnością Wydziału Rolniczo - Leśnego Wszechnicy Piastowskiej (Uniwersytetu Poznańskiego) w 1919 roku. Wśród 6 obsadzonych katedr sekcji leśnej znalazła się Katedra Geografii Leśnictwa i Ogólnej Hodowli Lasu, którą kierował prof. honorowy dr h.c. Józef Rivoli (1919 - 1926).

W 1924 roku zostaje utworzona Katedra Hodowli Lasu. Na stanowisko kierownika powołany zostaje prof. dr Ryszard Biehler (1924 - 1939).

Po zakończeniu działań wojennych, w 1945 roku, w miejsce Katedry Hodowli Lasu z okresu międzywojennego powstaje Katedra Szczegółowej Hodowli Lasu, a jej kierownikiem zostaje prof. dr Kazimierz Suchecki (1946 - 1960), który wykłada ogólną hodowlę lasu i szczegółową hodowlę lasu.

W 1947 roku utworzona zostaje Katedra Ogólnej Hodowli Lasu. Swą działalność rozpoczyna jednak dopiero w 1950 roku pod kierownictwem zast. prof. dr Tadeusza Puchalskiego (1950 - 1970).

Katedrą Szczegółowej Hodowli Lasu kierują kolejno prof. dr Leon Mroczkiewicz (1960 - 1969) i doc. dr hab. Kazimierz Urbański (1969 - 1970).

Zmiany w układzie organizacyjnym w uczelniach (z katedralnego na instytutowy) w 1970 roku spowodowały włączenie Katedry Ogólnej Hodowli Lasu i Katedry Szczegółowej Hodowli Lasu do Instytutu Przyrodniczych Podstaw Leśnictwa (1970 –1981). Z katedr tych utworzono zakłady: Ekologicznych Podstaw Hodowli Lasu (1970 - 1981), Hodowli Lasu (1970 - 1975), Selekcji, Nasiennictwa i Szkółkarstwa Leśnego (1975 - 1981) oraz Techniki Hodowli Lasu (1975 - 1981).

Przywrócenie układu organizacyjnego Wydziału Leśnego opartego na katedrach w 1981 roku dało podstawy do utworzenia aktualnie działającej zespolonej Katedry Hodowli Lasu z trzema zakładami: Ekologicznych  Podstaw Hodowli Lasu, Selekcji, Nasiennictwa i Szkółkarstwa Leśnego oraz Techniki Hodowli Lasu. Funkcję kierownika Katedry pełnią kolejno: prof. dr hab. Kazimierz Urbański (1981-1989), prof. dr hab. Stanisław Szymański (1989-1994), prof. dr hab. Stanisław Zabielski (1994-1996), prof. dr hab. Bohdan Drogoszewski  (1996 - 2003), prof. dr hab. Władysław Barzdajn (od 2003).

Działalność pracowników Katedry zarówno w zakresie dydaktyki, jak i problematyki badawczej w ciągu ubiegłych kilkudziesięciu lat była (i jest nadal) związana z szeroko pojmowaną nauką hodowli i uprawy lasu oraz praktykę leśną. Świadczą o tym liczne, opublikowane prace badawcze, a szczególnie cennymi są podręczniki opracowane na poziomie akademickim.

Prof. Ryszard Biehler był autorem podręcznika „Hodowla lasu” wydanego w latach 1921-23, oraz szeregu publikacji z zakresu uprawy lasu. Prof. Kazimierz Suchecki już w okresie pracy w administracji lasów prywatnych inicjuje szereg prac badawczych w zakresie hodowli i ochrony lasu, a ich wyniki ogłasza na łamach czasopism fachowych. Jest też autorem „Wykładu nauki o siedlisku leśnym” (1935) oraz „Hodowli lasu i produkcji drzew w lesie oraz na glebach nieleśnych” (1947). Szczególne miejsce w jego dorobku zajmują prace dotyczące tzw. „teorii ekologicznego wypełnienia przestrzeni” i „równania drzewostanu”.

Do najważniejszych osiągnięć prof. Leona Mroczkiewicza zaliczyć należy wyniki badań z zakresu typologii leśnej zawarte w pracy „Podział Polski na krainy i dzielnice przyrodniczo-leśne” (1952) oraz udział jaki wniósł w opracowanie „Typów siedliskowych lasów w Polsce” (1964). W dowód uznania za wyniki badań nad gatunkami drzew i krzewów szybko rosnących Wydział Leśny Techniczego Uniwersytetu Drezdeńskiego w Tharandtcie nadał mu tytuł doktora honoris causa. Doc. dr hab. Tadeusz Puchalski znakomity dydaktyk, badacz i popularyzator wiedzy leśnej swą dwudziestoletnią pracę naukową ukoronował dwoma bardzo wartościowymi podręcznikami: „Rębnie w gospodarstwie leśnym” (1970, 2000) i „Ekologiczne podstawy siedliskoznawstwa leśnego” (1975, 1990). Ten ostatni został napisany wspólnie z prof. Zbigniewem Prusinkiewiczem.

Wymieniając publikacje szczególnie wartościowe dla dydaktyki należy również wśród nich umieścić podręcznik „Ekologiczne podstawy hodowli lasu” (1986, 2000), którego autorem jest prof. Stanisław Szymański, oraz „Trzebieże” (1980, 2000), którego to opracowania jest współautorem.

Problematyka badawcza

 

Spektrum problematyki badawczej realizowanej w Katedrze Hodowli Lasu jest dość szerokie, co wynika nie tylko z liczby zatrudnionych w niej pracowników (13 pracowników naukowo - dydaktycznych, 7 pracowników technicznych) lecz przede wszystkim z kierunków działań zakładów.

Kierunek I - to „Genetyczno-selekcyjne badania drzew leśnych” w ramach którego prowadzone są doświadczenia nad potomstwem wybranych drzew sosny zwyczajnej, cechami morfologicznymi i taksacyjnymi drzew leśnych, mikrorozmnażaniem i embriogenezą somatyczną dębu (W. Wesoły), proweniencjami drzew leśnych, zmiennością dębu szypułkowego w Polsce (W. Barzdajn) oraz wartością hodowlaną buka różnych pochodzeń krajowych (W. Kowalkowski, Z. Rzeźnik).

Kierunek II – to „Racjonalizacja odnowienia i pielęgnowania lasu”. Doświadczenia objęte tą problematyką dotyczą wzrostu dębów szypułkowego i bezszypułkowego w uprawach mieszanych gniazdowych i rzędowych (J. Ceitel), wzrostu drzew w okresie pierwszej młodości (J. Ceitel, S. Szymański, R. Korzeniewicz), kształtowania specyficznych ekosystemów przez najważniejsze gatunki drzew leśnych (J. Modrzyński, P. Robakowski), ekofizjologiczne aspekty oddziaływania czynników stresowych na drzewa leśne (P. Robakowski), określenie przydatności różnych odmian wierzb (B. Drogoszewski, S. Zabielski, H. Kocjan), chemiczne zwalczanie chwastów (B. Drogoszewski), racjonalne wykorzystanie naturalnego odnowienia sosny zwyczajnej (B. Drogoszewski, W. Barzdajn, J. Zientarski), uprawy plantacyjnej gatunków szybko rosnących drzew leśnych (B. Drogoszewski, H. Kocjan, K. Urbański), sposobów podnoszenia produkcyjności słabych i zdegradowanych siedlisk leśnych, doskonalenia metod sztucznego odnowienia lasu (H. Kocjan).

Kierunek III - to „Zachowanie i przebudowa lasów górskich”. Prowadzone badania dotyczą form regeneracyjnych lasów górskich na obszarach objętych klęską ekologiczną, określenia optymalnych składów gatunkowych drzewostanów sudeckich (J. Ceitel, S. Szymański, J. Zientarski), wpływu wieku na adaptacyjne cechy górskich ekotypów świerka hodowanych na niżu (J. Modrzyński), oraz przyczyny obniżenia górnej granicy lasu w Tatrach (J. Zientarski).

Dydaktyka

 

W Katedrze Hodowli Lasu realizowane są obecnie zajęcia dydaktyczne (wykładane na studiach stacjonarnych i zaocznych)z następujących przedmiotów: genetyka drzew z selekcją, szkółkarstwo leśne, biotechnologia w leśnictwie, metodyka badań leśnych, hodowla lasu - pielęgnowanie, hodowla lasu - odnowienie, techniki hodowli lasu, środowiskowa rola zadrzewień, ekologiczne podstawy hodowli lasu, podstawy typologii leśnej, typologia leśna. Oprócz tego prowadzone są seminaria, konwersatoria, zajęcia z przedmiotów fakultatywnych oraz seminaria dla doktorantów.

Szczególnie ważnym elementem w procesie kształcenia z zakresu hodowli lasu są ćwiczenia terenowe i kompleksowe, w czasie których studenci uczą się łączyć zdobytą wiedzę teoretyczną z działaniem praktycznym.

Absolwenci Wydziału Leśnego mają możliwość pogłębiania swej wiedzy na Studium Podyplomowym "Hodowla lasu", kierowanym przez dr. inż. Janusza Szmyta.

prof. dr hab. Bohdan Drogoszewski

emerytowany kierownik Katedry Hodowli Lasu